broderiehanden

 

binnenkort vind je hier een artikel over de geschiedenis van broderie d'art

5jaar in Tilburg

fb uitnodiging 5 jaar

 

Alweer 5 jaar geleden opende ik mijn borduuratelier in de Nieuwlandstraat in Tilburg. Dat was voor mij een nieuw avontuur in een stad die ik niet kende. Maar al heel snel voelde ik me thuis. Ik heb mij hier veel meer kunnen ontwikkelen dan ik ooit heb durven dromen. Het was de beste keuze ooit!
Daarop wil ik graag proosten met iedereen die daaraan bijgedragen heeft; cursisten, klanten, collega’s, vrienden en mede-ondernemers. Ik nodig je uit op donderdagavond 20 september tussen 20.00 en 22.00 uur voor een drankje en een hapje in m’n atelier.

(Omdat ik het erg prettig vind te weten of je erbij kunt zijn, vraag ik je je komst voor 12 september te bevestigen via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. ovv Moniquenwerk)

 

 

 

Ga je met mij mee op mijn textiele avontuur?

 

Mijn geschiedenis in textiel

  •  

Mwebsiteportret

Even voorstellen, ik ben Monique van Munster, Brodeuse….

Vanuit een sterk gevoel voor historie borduur ik voort op oude borduurtechnieken. Ik verdiep me al meer dan dertig jaar in handwerktechnieken en heb me tot een specialist in het borduren ontwikkeld. Ik heb een fascinatie voor de oneindige mogelijkheden van naald en draad, en daarnaast wil ik weten hoe iets gemaakt wordt, ik onderzoek vele technieken en toepassingen. Het onderzoek richt zich niet op het kunnen reproduceren van historische en traditionele borduurwerken, maar dient meer als inspiratie en interpretatie. De laatste jaren richt ik me met name op Broderie d’art, een verzameling borduurtechnieken uit de Haute Couture waarbij ik experimenteer om tot nieuwe werkvormen te komen, waarvan goudborduren er een is. Verder verdiep ik me in naaldkant, perzisch ajour, schmockwerk en andere technieken om zo mijn borduurwerken te verrijken.

 

Waar het allemaal mee begon, de schmocklapjes van m’n moeder..

schmocklapjes

Schmocklapjes van Jeanna van Munster

Ze borduurde deze schmocklapjes bij de nonnen op 13-jarige leeftijd, en op haar coupeuse-opleiding op 15-jarige leeftijd. Op basis van dit handwerk dat zij tijdens een sollicitatie liet zien werd ze aangenomen bij Maison Kuhne, een modehuis dat in licentie van de Haute Couture huizen in Parijs, zoals Chanel en Dior, maatkleding naar origineel patroon maakte voor de nederlandse klanten, zoals het koninklijk huis, ambassadeurs en diplomaten, adel en notabelen. Al snel viel haar talent op en werd zij de eerste vrouwelijke kleermaker in het tailleur-atelier. In die periode maakte zij menig ontwerp van Chanel voor de nederlandse klanten. Uiteindelijk is er zelfs werk van haar hand in de mode-collectie van het Gemeentemuseum in Den Haag opgenomen.

Kuhne

Jeanna van Munster bij Kuhne

het Tailleur atelier van Maison Kuhne, tweede van rechts is Jeanna van Munster

Chanel Gemeentemuseum

Chanel ensembles in licencie door Maison Kuhne, gemaakt door Jeanna van Munster

DepotGemeentemuseum

Jeanna van Munster in het depot van het Gemeentemuseum Den Haag

 

Ik kreeg het handwerken dus met de paplepel in gegoten, zat als peuter met m’n moeder aan tafel en kreeg de knopendoos om knopen aan te naaien terwijl zij zelf bezig was.

Bij het afscheid van Maison Kuhne kreeg zij wat oude kralenstukken die in haar laadje lagen mee naar huis, niet goed wetend wat het was… de kralen waren met een kettingsteek op tule geborduurd, ik heb er m’n hele kindertijd mee mogen spelen, ik mocht er alleen niet in knippen…. Wordt vervolgd…

kralenstukken, voorkant

 kralenborduurwerk uit de voorraad van Maison Kuhne

 

 

Als kind werd ik meegenomen naar folklorefestivals in Bretagne(Fr) waar ik samen met m’n moeder altijd de klederdrachten bestudeerde en waardoor ik veel verschillende handwerktechnieken leerde herkennen. Later heb ik zo’n 30 jaar gedanst in diverse folkloregroepen waar ik meestal ook weer bij het onderhoud van klederdrachten betrokken was, waardoor ik veel verschillende soorten handwerk heb moeten onderzoeken om het te kunnen restaureren.

lorient

Monique van Munster in een kostuum van 1940 uit Loriënt (FR)

Axelse strikken

Axelse strik uit de collectie van Jan Knoppers, die ik restaureerde 

 

 

Textiele werkvormen en kunstgeschiedenis…

Op de middelbare school heb ik naast het reguliere vakkenpakket ervoor gekozen om ook certificaten in textiele werkvormen en in kunstgeschiedenis/ kunstbeschouwing aan m’n diploma toe te voegen. Wat slechts bijvakken leken bleken uiteindelijk voor mij de belangrijkste vakken te zijn. Door kunstgeschiedenis heb ik geleerd kunst en ambacht in een breder perspectief te plaatsen qua maatschappelijke ontwikkelingen, techniek en historische achtergrond. Kunstbeschouwing leerde mij een gevoel voor kleur en verhouding die uitstijgt boven persoonlijke smaak, door zelf te tekenen en te schilderen ontwikkelde mijn eigen vormentaal. In de lessen textiele werkvormen kwam ik in aanraking met verschillende handwerktechnieken die niet alleen technisch aan bod kwamen, maar waarmee ook de artistieke verwerking belangrijk was.

Ik heb van jongs af aan een fascinatie voor naald en draad gehad en zag alleen maar mogelijkheden van wat er mee te maken was. Hoe meer verschillende technieken ik leer, hoe meer ik er mee kan combineren. Ik heb geen streven om alles te maken wat vroeger gemaakt is. Ik zuig alles op om er vervolgens mijn eigen twist aan te geven.

 

 

Ontwikkeling in mijn eigen textiele werk

 

Perzisch ajour

perzisch ajour

perzisch ajour in freestyle vormgeving

 

Na het technisch inzicht in deze borduurtechniek ontwikkeld te hebben in de lessen textiele werkvormen, ben ik zelf steekstructuren gaan ontwikkelen die een aanvulling kunnen zijn op bestaande steken. In dit werk ga voor het eerst variëren op een bestaande handwerktechniek.

 

 

Stramien

Stramien

experimenteel stramienborduurwerk

Door het stramien eerst te beschilderen kon ik de gewoonte loslaten om het stramien volledig te bedekken met borduursteken, zoals in regulier tapisserieborduurwerk de gewoonte is. Door mijzelf de beperking op te leggen geen kruissteken te gebruiken ben ik op zoek gegaan naar allerlei borduursteken die ik aanpastte om als vlakvullende steekstructuur toe te kunnen passen in veel verschillende garens. Daarbij beperkte ik mij niet tot tapisseriewol, maar gebruikte allerlei garens, van hele dunne coton special dentelle tot hele dikke soedanwol en fantasiegarens en lintjes.

Deze manier van werken blijft niet onopgemerkt en leidt tot een artikel in het toendertijd toonaangevende tijdschrift “Handwerken zonder Grenzen”.

Kamerscherm

geborduurd kamerscherm

In 1995 werd ik lid van de Regionale Kunststichting Gouda voor professionele kunstenaars. Daar werd m’n textiele werk toch meer als toegepaste kunst of ambacht gezien dan als autonome kunst, daarop besloot ik voor m’n eerste tentoonstelling, geheel in de lijn van de oude gilden, een meesterstuk te maken waarin ik alles liet zien wat ik op dat moment beheerste…dat resulteerde in een kamerscherm van 3 panelen van 180x 50 cm in mijn eigen vertaling van tapisserieborduurwerk.

 

 

Freestyle borduurwerk

Freestyle

tasje in freestyle borduurwerk

In dit borduurwerk liet ik de aftelbare borduursteken los en liet ik mij inspireren door de print van deze stof, zowel in kleurstelling als in vormgeving. Ook hier gebruikte ik veel verschillende borduursteken en verschillende type garens om steekstructuren te creeren en zo de stofprint en het borduurwerk tot een geheel te smeden.

 

 

Voortborduren op Artvilt

Artvilt

freestyle borduurwerk op Artvilt

Na een tijdlang voornamelijk gevilt en gepunched te hebben kreeg ik toch weer de behoefte om m’n viltwerk aan te vullen met borduurwerk. Mijn vilt was altijd erg dun, met veel toegevoegde materialen zoals kant en zijdevezels. Dat vilt punchte ik op een wollen ondergrondstof om zo een stevig en bewerkbaar oppervlak te krijgen. Ik heb altijd genoten van enerzijds het vilt dat altijd een beetje onvoorspelbaar bleef en de precisie waarmee je borduursteken toe kan voegen om accenten in het viltwerk aan te brengen. Ook hier was het weer een wisselwerking tussen ondergrond en borduurwerk om structuur en accenten aan te brengen.

 

 

naaldkant

Naaldkant

experimentele naaldkant in 3D

Tijdens een vakantie in Italië, ontdekken we bij Venetië op het eiland Burano een museum over naaldkant, een specialiteit die in deze regio tot bloei gekomen is. Daardoor geïnspireerd heb ik mij in de techniek van naaldkant verdiept.

 

 

Broderie d'art

MONIQUENWERK pauwblauw01

detail Broderie d'art

Ik kwam in aanraking met Broderie d’art via internet en kwam er achter dat deze techniek gebaseerd is op de tamboureertechniek van de Lierse kant, dus ging ik op zoek naar een cursus en kwam uit bij een cursus perlage op basis van Lierse kant in België. Voor mij is het historisch besef heel belangrijk, ik wil terug naar de oorspronkelijke techniek en kennis. Voor een verdiepingscursus ging ik dus naar Lunéville. Een plaats in Frankrijk waar de Lunévillenaald is ontwikkeld, dé haaknaald voor broderie d’art. Tijdens deze verdiepingscursus in Luneville kreeg ik meer inzicht in de mogelijkheden en technische variaties met de lunevillenaald. Een paar basissteken inspireren me zodanig dat ik daarmee eindeloos ben gaan varieren en m’n eigen technieken daarin heb ontwikkeld. Dit is een ontwikkeling die oneindig doorgaat en steeds aangevuld wordt met bijpassende technieken.

 

 

Goudborduurwerk

Goudborduurwerk

voorbeeld voor masterclass goudborduurwerk

Door een vraag van het Crafts Council NL een masterclass Goudborduurwerk te ontwikkelen voor de Fashionclash in Maastricht ga ik me meer in deze technieken verdiepen en ontwikkelde ik een hele eigen aanpak van traditioneel goudborduurwerk.

 

 

Samenwerking met ontwerpers en couturiers

Via Facebook kwam ik in contact met couturier Leon Klaassen Bos, ik reageerde op een foto van borduurwerk voor de Haute Coutureweek in Parijs. “Wat gaaf! Wat lijkt me dat leuk om aan mee te werken!” schreef ik in een berichtje op zaterdag. Op maandagochtend zat ik in zijn atelier kraaltjes op een corset te borduren. Tijdens het werken groeit het ontwerp, hierdoor ontstaan m’n typisch organische vormen. Vooraf stem ik met de ontwerper de sfeer van het ontwerp af, daarop borduur ik verder. Gelukkig vertrouwen ze me in mijn werk. Na de Haute Coutureweek heb ik ook meegewerkt aan een show tijdens de Fashionweek in Dubai. Hiervoor maakte ik het borduurwerk voor de top waar de hele outfit omheen ontworpen werd. Deze samenwerking is onlangs weer opgepakt, daarover later meer...

Leon cognac

cognackleurig emsemble Leon Klaassen Bos

Leo nveren                  Leon veren

emsemble met veren Leon Klaassen Bos voor Dubaï Fashionweek

 

 

Naast de samenwerking met Leon Klaassen Bos is er ook een samenwerking ontstaan met Chris Ezerman (couturier). De opdrachten die we krijgen, werken we samen uit, zoals een outfit voor het European Master Tailor Congres in Innsbrück.

EMTC Chris Ezerman

ensemble Chris Ezerman voor het European Master Tailor Congres

Gilet Chris

gilet geborduurd op denim ism Chris Ezerman

 

 

Sindsdien is m’n handwerk op diverse internationale podia getoond, zoals een jasje dat ik in opdracht van theaterkostuumontwerper Tycho Boeker borduurde voor de vlaamse popzangeres Kate Ryan, voor een concert in het Sportpaleis in Antwerpen.

kate ryan

Kate Ryan in een kostuum van Tycho Boeker, geborduurd door Monique van Munster

 

 

Voor Jef Montes borduurde ik ca.14.000 Swarovski-kristallen op een jas gemaakt van experimentele stof die speciaal voor hem geweven is in het Textielmuseum. Daarnaast werkte ik met een aantal cursisten onder hoge tijdsdruk aan de Choë-look die Jef Montes in opdracht van het Festival de la Mode in Hyeres moet maken.

Jef Montes 

Tormenta, jas door Jef Montes, borduurwerk Monique van Munster

jef montes Chloëlook

Chloëlook Jef Montes, voor Festival de la Mode, Hyeres (FR) borduurwerk oa door

team Moniquenwerk olv Monique van Munster

 

 

Het atelier

In 2010 startte ik met een atelier in Delft, onder schooltijd van m’n kinderen. Eerst alleen gericht op de verkoop van eigen viltwerk, maar al snel komt de vraag naar workshops. In 2013 verhuisden we naar Tilburg, in het Dwaalgebied. Een gebied in het centrum met oude huizen, waarin veel creatieve concepten ontspruiten. Hier vestig ik het atelier BY MONIQUE, geef ik cursussen in vilten en verschillende borduurvormen zoals freestyle borduren, perzisch ajour en naaldkant. Eerst nog met name in de vorm van losse workshops, maar al snel ook in jaarcursussen zoals creatief textiel. Ik wil het oude vakmanschap behouden en toepasbaar maken in deze tijd. Ik geef deze lessen omdat ik m’n vaardigheden en kennis niet alleen voor mijzelf wil houden: ik wil mijn kennis delen met anderen en mensen meenemen in m’n eigen textiele avontuur. Daarnaast begon ik de eerste handwerkmaterialen die in de cursussen gebruikt worden te verkopen. De winkel is inmiddels gespecialiseerd in haute couture en goudborduurwerk materialen.

Na mijn kennismaking met broderie d’art verlegde mijn interesse zich van vilt naar de mogelijkheden in haute couture borduurtechnieken. Een vriendin die tevens tekstschrijver is kreeg het werk te zien: ‘Wat een monnikenwerk’, was het eerste wat ze zei. ‘Nee’, verbeterde ze zichzelf, ‘Moniquenwerk’. Deze vondst vond ik zo mooi, dat ik hem meteen heb vastgelegd en het atelier een naamsverandering kreeg: Moniquenwerk Broderie d’art. Monnikenwerk heeft voor mij een dubbele betekenis, niet alleen is het heel precies werk, maar ook meditatief. Steeds herhaal je dezelfde handeling, dezelfde steek en zo ontstaat iets moois."

Tijdens een jaarcursus ontstond de vraag naar meer lessen in broderie d’art-technieken. Daaruit zijn verschillende jaarcursussen en masterclasses op het gebied van broderie d’art en aanverwante technieken zoals goudborduurwerk en passementerie ontstaan. Het atelier biedt tegenwoordig lessen en bijscholing aan voor verschillende nivo’s, van handwerkliefhebsters die meer verdieping zoeken, tot coupeuses en kleermakers, hoedenmakers, restauratoren en professionals uit bruidsateliers en theaterkostuumateliers. Daarnaast wordt ik steeds vaker gevraagd voor bijzondere evenementen:

- Samen met Nelleke Rimmelzwaan jureren bij een landelijke wedstrijd van Dankaerts modevakscholen,

- een interview voor "In de Buurt Tilburg"

- een interview voor het programma "CulTuur", van de omroep Tilburg

- Een lezing over Broderie d'art voor vereniging Merkwaardig,

- als expert bijgedragen aan diverse artikelen op de website "Modekoningin Maxima", 

    van Naald tot Draad deel 1

    van Naald tot Draad deel 2

    van Naald tot Draad deel 3

- als expert bijgedragen aan het boek "De Magie van Máxima", door Josine Droogendijk

- Bijscholingen als gastdocent bij diverse ROC's,

- Erkend leerbedrijf, aanbieder van stageplaatsen voor specialisten mode/maatkleding

- Studie-avonden bij verschillende afdelingen van de Branchevereniging Mode Ambachten 

- Workshops en Masterclasses in Museum de Kantfabriek

- Deelname aan de jubileumexposite in Museum de Kantfabriek 'Technieken die stoffen bewerken en verwerken'

- Ontvangst van verschillende groepen met demonstraties in het atelier.

Etalage atelier

 

Atelier Moniquenwerk Broderie d'art, Nieuwlandstraat 22 te Tilburg