Monique van Munster

10547720 872858769404642 2133685926461143266 o

Nieuw leven in oude technieken

Monique van Munster werkt niet volgens patronen, maar ontwerpt tijdens het maken. Hierdoor wordt haar werk, borduren, vilten en broderie d’art, een organisch geheel. “Dit is meer dan werk, dit is passie”, aldus Monique.

Monique is opgegroeid tussen de textiel. Haar moeder was de eerste vrouwelijke kleermaker voor Maison Kühne, een modehuis in Den Haag dat onder andere de kleding voor de ambassades en het Nederlands Koningshuis maakte. “Ik weet nog dat ik als kind de hele dag bezig was met knoopjes op stof te naaien, ’s avonds knipte mijn moeder dit dan los. De volgende dag kon ik dan weer van voren af aan beginnen.”

Opnieuw uitvinden

In eerste instantie was Monique voornamelijk bezig met borduren, hiermee stond zij twintig jaar geleden al eens in Handwerken zonder Grenzen. “Ik wil handwerken opnieuw uitvinden, ik combineer verschillende technieken die ik ken en zo kom ik tot iets nieuws. Bij het borduren is voor mij de kruissteek taboe. Op deze manier ontwikkelde ik nieuwe steken op stramien waardoor ik andere dingen kan maken.” Een vriendin liet haar kennis maken met het vilten. Dat was iets compleet nieuws. Monique: “Dit was het eerste dat mijn moeder niet kende, maar ik wel. Dit heb ik mezelf geleerd. In het vilten kon ik mezelf echt kwijt. Maar als vanzelf begon ik weer met borduren, om accenten in het viltwerk aan te brengen.”

Moniquenwerk

In 2013 vestigde Monique zich in Tilburg, in het Dwaalgebied. Een gebied in het centrum met oude huizen, waarin veel creatieve concepten ontspruiten. Hier begint ze met het atelier BY MONIQUE, ze geeft cursussen in vilten en allerlei borduurvormen. “Ik ontdekte broderie d’art, ik zag dit en ik wilde deze techniek leren. Ik ging op zoek naar een cursus en kwam uit bij een cursus perlage op basis van Lierse kant in België, dit is in principe dezelfde techniek.” Voor Monique is het historisch besef heel belangrijk, zij wil terug naar de oorspronkelijke techniek en kennis. Voor een verdiepingscursus ging zij dus naar Lunéville. Een plaats in Frankrijk waar de Lunévillenaald is ontwikkeld, dé haaknaald voor broderie d’art. “Ongeveer 150 jaar geleden begonnen ze hier met kralen en pailletten borduren vanaf de werkdraad. Ik wilde terug naar de wortels van de techniek.”
Monique: “Broderie d’art was voor mij niet te integreren in het vilt- en borduurwerk, het kon dus niet onder Atelier BY MONIQUE vallen. Een vriendin die tevens tekstschrijver is kreeg het werk te zien: ‘Wat een monnikenwerk’, was het eerste wat ze zei. ‘Nee’, verbeterde ze zichzelf, ‘Moniquenwerk’. Deze vondst vond ik zo mooi, dat ik hem meteen heb vastgelegd. Monnikenwerk heeft voor mij een dubbele betekenis," legt Monique uit, "niet alleen is het heel precies werk, maar ook meditatief. Steeds herhaal je dezelfde handeling, dezelfde steek en zo ontstaat iets moois."

Haute Couture


Via Facebook komt Monique in contact met couturier Leon Klaassen Bos, ze reageert op een foto van borduurwerk voor de Haute Coutureweek in Parijs. “Wat gaaf! Wat lijkt me dat leuk om aan mee te werken!” zei ze in een berichtje op zaterdag. Op maandagochtend zat ze in zijn atelier kraaltjes op een corset te borduren. “Ik heb moeten stoppen met mijn hobby dansen, omdat ik steeds meer tijd nodig heb voor mijn opdrachten. Dat is natuurlijk fantastisch!” Tijdens het werken groeit het ontwerp, hierdoor ontstaan haar typisch organische vormen. “Vooraf stem ik met de ontwerper de sfeer van het ontwerp af, daarop borduur ik verder. Gelukkig vertrouwen ze me in mijn werk.” Na de Haute Coutureweek heeft Monique ook meegewerkt aan een show tijdens de Fashionweek in Dubai. Hiervoor maakte zij het borduurwerk voor de top waar de hele outfit omheen ontworpen werd.
Naast de samenwerking met Leon Klaassen Bos is er onlangs ook een samenwerking ontstaan tussen Chris Ezerman (couturier) en Monique. De opdrachten die ze krijgen, werken ze samen uit. Ze vullen elkaar hierin aan. Ezerman ontwerpt een pak en Monique borduurt daar een motief op.

In beeld


Het atelier dat Monique in de Nieuwlandstraat in Tilburg heeft, straalt creativiteit uit. Verschillende kunstwerken aan de muur en in de kasten, verschillende rekjes met kralen,overal prachtige assortimenten borduurgarens, een grote zwarte tafel waar aan gewerkt mag worden en een borduurraam voor het grote raam. “Ik vind het fijn om zo in beeld te werken. Niet alleen heb ik zo het beste licht, maar mensen zijn ook sneller geneigd even binnen te lopen voor een praatje. Je interesseert mensen op deze manier” aldus Monique.

Dit is passie


De hang naar oude technieken zie je bij Monique overal in terug. Via haar moeder kwam zij niet alleen in aanraking met veel verschillende soorten textiel, maar ook met oude klederdrachten. Zij heeft zichzelf geleerd om deze te restaureren. Ooit herstelde zij nog een antieke Axelse strik, waarvan de kralen op het kant ook met de lunévillenaald of tamboureernaald vastgezet zijn. Monique: “Ik ben een autodidact, maar wel erg kritisch op mezelf. Het moet zo goed als perfect zijn, anders haal ik alles weer uit”.
Op de vraag hoe het voor haar zou zijn als ze niet meer met textiel zou kunnen werken, valt Monique even stil. “Dit is meer dan een hobby, dit is passie. Ik wil het oude vakmanschap behouden en toepasbaar maken in deze tijd. Ik ben aldoor op zoek naar mensen die dat met me aandurven. Het zou verschrikkelijk zijn als ik dat niet meer zou kunnen.” Deze mensen vindt Monique onder andere door de cursussen die ze geeft. Zij geeft deze lessen omdat ze haar vaardigheden en kennis niet alleen voor zichzelf wil houden: zij wil haar kennis delen met anderen.

Leidraad


“Er liep hier een tijd terug een bijzonder meisje naar binnen, 13 jaar oud is ze. Ze keek om zich heen in het atelier en wilde het allemaal leren. Ik ben nu bezig met het ambacht aan haar over te dragen, ze is er ontzettend goed in. Omdat zij nog zo jong is, heeft zij alle tijd om hier groot in te worden”, aldus Monique. Dit geeft ook een beeld van de cursussen die zij geeft. Hierin stimuleert zij cursisten vooral om het beste uit zichzelf te halen. Monique: “Ik vraag altijd of mensen zelf tevreden zijn met hun werk.”
Monique heeft van jongs af aan een fascinatie voor naald en draad gehad en zag alleen maar mogelijkheden van wat er mee te maken was. Hoe meer verschillende technieken ze leert, hoe meer ze er kan combineren. “Ik heb geen streven om alles te maken wat vroeger gemaakt is. Ik zuig alles op om er vervolgens mijn eigen twist aan te geven.”
Uit een la haalt ze een ceintuur, zwarte kraaltjes op een felroze stof. Monique: “Hier speelde ik vroeger altijd mee, mijn moeder heeft er toen een ceintuurtje van gemaakt. Het past mij allang niet meer, maar ik kan het niet weg doen. Het is een soort leidraad in mijn leven, dit stukje stof. Het bijzondere eraan is dat dit kralenwerk, wat ik al m'n hele leven ken, ook in deze techniek gemaakt is en nu beheers ik de vaardigheden om zelf iets dergelijks te kunnen maken!”

(geschreven door Mara Gelderblom, student journalistiek, bijgewerkt door Monique van Munster)

 2016